Қараша 2008


Бастағанды  қолдап үйренген:

1. Өмірді сүйіп (досымның топастығы)
2. Түнімен ұйықтамай … (емтихан ғой баяғы)
3. Теңізге барып …
4. Бақыттан біреуді қатты құшақтап … (есімде жоқ… кім екені, бірақ құшақтасып тұрып бірге секіргеніміз есімде)
5. Үлкен иттен қашып …(ит болмаса да үлкен ҚАЗ)
6. Өсімдік өсіріп …
7. Үйден қашып … (ауылда тұрғанда, әжемдікіне қашып кететінмін)
8. Боранда жүріп …
9. Жаңбырдың астында қалып, шылқылдап су болып … (үй мен мектеп арасы бірталай жер болған, қолшатыр жоқ, мектепте тосып тұратын уақыт жоқ, сосын кеттім)
10. Досыңнан айрылып … (тірі, бірақ жұбайының айтқанына көніп кетті)
11. Дәл сенің туған күніңде туған адаммен дос болып … (1980 жылы 1 тамыз күні туылған адамды танимын)
12. Жалғыздықта серуендеп … (өз-өзіме келу үшін)
13. Жолбарысты сипалап …
14. Жүгіріп келіп суға секіріп … (ағаларымнан қайталайтынмын, қазір айтсыншы «НИ ЗА ЧТО» дер едім)
15. Таңды қарсы алып … (сол баяғы мектеп)
16. Бірнеше күн жалғыздықта болып …
17. Қатты мас болып …
18. Терезе шағып …
19. Бір адамды балағаттап …
20. Парашютпен секіріп …

21. Мысық, күшік, ит немесе басқа да жануар асырап … (Джекки деген мысық баласы болған)
22. Шұңқырға құлап …
23. Қатты шошып …
24. Біреуге аса бағалы сыйлық сыйлап … (олай істеуге болайды деп ойлаймын)
25. Бірнеше сағат біреумен телефонмен сөйлесіп … (5 сағат, кәдімгідей бәсеке болған)
26. Ғашық болып, оны білдіріп …
27. Қайта суынып …
28. Біреуді жек көріп …
29. Орманда адасып …
30. Фонтанға түсіп …
31. Палаткада ұйықтап …
32. Поезда 7 күн жүріп …
33. Ұшақпен ұшып … (ағамның тойына барғанда)
34. Жаңа жылды жалғыз қарсы алып …
35. Қанға тойған масаны өлтіріп … (
бырт-бырт 🙂 )
36. Тірі көбелекті қолда ұстап … (жынды көбелектерді)
37. Музыка тыңдап ұйықтап …
38. Отқа піскен картоп жеп …
39. Күні бойы күннің астында жүріп … (шемішке жинағанбыз)
40. Аспанға қарап, жұлдыздарды тамашалап … (Құс жолынан көз алмағаным бар)
41. Маңызды бірнәрсені ұмытып … (ұмытып отырмын)
42. Түнде sms-жазысып … (жауабы келед дегенше ұйықтап кетемін)
43. Караокеде өлең айтып … («… жанымды түсіне жадыратар сенсің…»)
44. Күні бойы кітап оқып … (шыдамым жетпейді)
45. Жылағың келсе де күліп … (қиын, ӨТЕ қиын)
46. Бір фильмді басынан аяғына дейін 5 рет көріп … (шыдамым жетпейді)
47. Біреуге “енді сөйлеспей-ақ қояйықшы” деп айтып … (кешір, братан!)
48. Алақаның ауырғанға шейін шапалақ ұрып …
49. Дымың құрығанша билеп … («болды билемеймін, аға!» …)
50. Темекі бастап, қайта тастап …
(толығырақ…)

«303 маршрут… Шағын маршрутканың артқы есігінен түсетін адамдарды шығарып, кірдім. Керек аялдамама екеуі қалғанда кондукторша тұрған жаққа барып «Жетінші аурухана қазір ма?» деп сұрап едім, қазақша түсінбейтінін білдіріп «ЧТО?» деді. Мен де оның «ыштосын» білмейтіндей қайта «Жетінші аурахананы айтамын!» деймін. «Девушка, я не понимаю о чем вы!» дегеніне көзім жалтақ-жалтақ «аударар адам бар ма екен» деп жан-жағыма қараған болдым. Кондукторшаға қарама-қарсы отырған әйел аударып берді. «Через одну» деген жауабын «Қазір түсесің» деп қазақшалап маған айтты. «Рахмет рахмет» деп мен. Жол ақысының 50 теңге екенін жақсы білемін, әдейі 40 беріп тұрмын. Кондуктор оны байқамай қалуы мүмкін емес «еще 10 тенге» деп… Бетіне аңқауланып қарап тұрмын… Жаңағы «аудармашы» әйел, онсыз-ақ біліп тұрғанымды өзіме айтып берді. Мен баяғы «ЕЕЕ» деп 10 теңге беріп жатырмын…»

– САЛТАНАТ, ТҰР!… Сағат жеті болды!

«НҰРЖ! Ертерек оятпайсың ба?! Қалдым ғой…» – деп мен дүгі-дүгі бөлмеден бөлмеге жүгіріп, апыл-ғұпыл киініп, бетті шаяр-шаймастай су шаша салып, жағатынын жағып, бояйтынын бояп үлгеріп, үйден зытып шықтым да кеттім. Қарыным АШ…

Қазақша түсінбейтін кондуктор кездесе қалса, түсімді қайталармын 🙂

Асханаға қатысы бар блогтардың(аспаздық, дастархан, дәмді) авторларынан кешірім сұрай отырып мына жазбаны бастамақпын.

Әжем қалада. Демалыс күндері үйде менен басқа «үлкен» қалмады. Тамақты, анда-санда болмаса, тіпті пісірмейтінім бар(шыны керек, ерекше қызығушылығым да жоқ). Үйде әжем болған соң асүйден шықпауға тура келді. Сенбі күні әйтіп-бүйтіп борщ пісірдім. Жексенбіде-кеспе көже… Қыздар, мен нан(қамыр) жаю білмейді екенмін… «Қаланың қызы боп кеткенсің» деп әжем бырқылдап, келесідей нұсқама (инструкция) жасады. Кеспе көженің етін, пиязын, сәбізін қайнатып қойдым да нан илеуге/жаюға кірістім. (ОХ! оңай емес екен…)

1) Қамыр: менің төрт алақанымдай болатын ұн+тұзды су (жылы суға езілген бір кішкене қасық тұз)+жұмыртқа=қамыр. 5 минөтке жабамыз, сосын ашып, иінін қандырып илейміз. «Қамыр жылтыр болуы керек» дейді әжем. Жұмсарып, жаюға жеңіл болуы үшін тағы 5-10 минөтке жауып қоямыз.

Нюанстары: 1) жұмыртқа болмай қалған жағдайда, тұзын ащылау қылып илеуге болады екен, бірақ(!) сорпаның тұзы да «жақсы» болса көже ащы болып кетуі мүмкін, тұзбен ОЙНАМАңыз! 2) тырнағыңыз ұзын болып, тазалауға ерініп жүрсеҢІЗ – нан ИЛЕңіз! 3) КӨЖЕңізден шаш іздеп ОТЫРҒЫңыз келсе, орамал ТАҚПАҢыз! 4) Қолдардың бұлшық еттеріне әсері ЗОР екенін айта кету керек, ауырып жүрмесін 🙂

2) Жайма: жер-үстелге оңай жайылады екен – бүкіл денемен салмақ түсіріп. Қаланың биік-үстелі ыңғайсыз деп, орындыққа тұрып жайдым. И так… Қамырды алып, жұдырықпен жаймалаймыз – табанандай болғанда оқтауды алып, ұнын сеуіп, жая бастаймыз…

Нюанстары: 1) ұн сепкенде, қолмен ұнды жаймалаудың қажеті жоқ, «тері сұрлегендей» деп сөгеді дейді әжем. 2) қолды түйтің-түйтің еткізбей, көсіп-көсіп жаю керек. 3) салмақты біріңғай салуға тырысЫҢЫЗ. 4) Бір жерді жұқартамын деп жабыстырып алуыҢЫЗ мүмкін, абай болыҢЫЗ! 5) Жайманың шет жағы селдіреп кетпес үшін ортасын көбірек жаймалаҢЫЗ. 6) Жайманы толығымен оқтауға орағаннан соң 90 градусқа бұрып жайманы жазасЫЗ да қайта жая бастайСЫЗ.

3) Кеспе: жаймаңЫз жұқа да доңгелек болса кеспе турауға дайын. Жайма тым үлкен боп кетсе ортасынан бөліп, әр бөлікті жалпақтап орап, жіңішкелеп турайСЫЗ.

Нюанстары: 1) пышақ өткір болғаны жақсы: қамырдың обалына қалмайСЫЗ(токо ақырын! СІЗдің обалыңызға қалып жүрмейін). 2) әрбір кеспенің жіңішкелігі бірдей болса сүйкімдірек көрінеді ма, эстетика тұрғысынан ба, жалпы тәбетті ашатын сияқты. 3) Чуть болғанда есімнен шығып кетеді екен: жарты жайманы орағанда арасына КӨБІРЕК ұн себу керек, сонда жабыспайды 🙂 4) Оңақай болсаҢЫЗ: оң қолға пышақ, сол қолмен оралған жайманы ұстап тұрып, сол қол саусақтарымен кеспенің жалпақтығын белгілей отырып оң қолмен кесеСІЗ (солақай болсаҢЫЗ – керісінше).

4) Көже: кесілген жайманы/кеспені қолмен ажыратаСЫЗ. Ұнынан айырып, қаққандай болып қайнап тұрған сорпаға салаСЫЗ.

Нюанстары: 1) қоймалжың көже ішкіңІЗ келсе, ұнымен қоса салаСЫЗ, сорпа мөлдір болу үшін – ұнсыз болғаны қажет. 2) 5-10 минөт қайнатылады ғой деймін 🙂 Табақтарға құйып-құйып лөстіреСІЗ 🙂 Қамыр жаямын деп, картобын қосуды ұмытып кетіппін, әкем болмады «бірдеңе жетіспей тұр ғой деймін» деп кекетіп 🙂 ЭХ! Түскі асқа дайындағанмын, кешке де, бүгін таңертең де іштік 🙂

ОқығаныңЫЗға мың да бір алғыс! Ас болсын!

Баяғыда Депті мен Бопты бопты. Депті Боптыға «Үйленейік» депті. Бопты Дептіге «бопты» депті. Депті мен Бопты бақытты бопты.

Асия: – ну, милая! дай жвачки? пожАлуста!

Ярка: шайнаң шайнаң

Асия: – ты же хорошая Ярка, ну дай жвачки, а?

Ярка: шайнаң шайнаң

Құмсағыз – өсімдіктің(қайсы екенін білмедім) «сүтінен» жасалатын сағыз.

Ауылға қаладан 5 жасар Асия барыпты. Балалардың бәрі құмсағыз шайнап жүрсе керек. Берші десе бермейді… Қайдан алғандарын айтпайды… Сөйтіп менің әкеме келеді(ол кезде әкем 13-15 жаста), «мынандай да мынандай жағдай» деп 🙂 сөйтсе, папам «сиырдан сұрап алады» дей салыпты 🙂 Кешке табыннан мал келгенде Асия Ярка деген сиырға барып сағыз сұраған дейді 🙂

«Маспын * !»

* Ескерту: автордың ішімдікке әуестігі жоқтығынан жаман ойлаудан сақ болыңыз

39872011) Робинзон немесе нағыз жалғыздық

Жалғыздық – тамаша нәрсе! Бірақ, жалғыздық – тамаша нәрсе екенін саған біреу айту керек қой! (О. Бальзак)

Амалы: тотықұс болады ма, «Пятница» болады ма асырап алу керек. Тіпті, тасбақа 🙂 сөйлеу білмесе де, өмірге философиялық қарауға үлгі болады.

2) Тап-таза саналы жалғыздық

Дана жалғыздықта аса жалғыз емес (Менее всего мудрец одинок тогда, когда находится в одиночестве) (Джонатан Свифт )

Диуаналық(отшельничество) – саналы түрде қоғамнан шектелу – қайғы емес, қуаныш.

Амал: ішкі дүниеңнің талабымен, бір күні орныңыздан атып тұрып «тайгаға! Жан дүниеммен сөйлесуге кетемін» деп шешу.

3) Үлкен қаладағы жалғыздық

Жалғыздық – көңілсіздікпен көмкерілгендіктен адамға не қызығушылық, не тартымдылық туғызбайды. Адам өз жалғыздығынан ұялады. Бірақ, жалғыздық – әркімге тән. (Чарлин Чаплин)

Кішкене ауылда/қала типтес поселкеде бәрі бәрін таниды, келе жатып солға да оңға да «Сәлеместізбеңізді» жаудырасыз. Бірақ, әрбір қимылыңыз байқаусыз қалмайды.

Амал: үлкен қаладан кішісіне көшу. Бұл құрттай әлемнің бар жақсылығын ала отырып, теріс жақтарын да ұмытпаңыз.

4) Ностальния немесе «Топырақ» жібермейді

Бұл әлемдегілер жалғыз. Әркім зынданға қамалған және өз бауырластарымен белгілер арқылы ғана сөйлесе алады. Белгілер бәріне бірдей емес, сондықтан мағынасы бұлыңғыр әрі дәл емес. Жүректің асылымен бөлісіп бақанымызбен, қалай қабылдайтындарын білмейді, сондықтан өмірде өзіміз жалғыз сандырап жүрміз, серіктерімізбен қолтықтасқанмен бір емеспіз, түсінбей түсіністік таба алмай. Тілін білмесек те жат елдердегілергі ұқсаймыз, талай даналы, әдемі ойлар айтқысы келгенімен, мөрленген тілашар ұйқастарымен сөйлеуге мәжбүр. Миларында бірінен бірі өткен қызықтар жатқанымен «Біздің бағбанның тәтесі үйінде қолшатырын тастап кетіпті» дегендей сөзден ары кете алмас. (Сомерсет Моэм)

Амал: Өткен – кеткен. Сол сияқты, алыс елдерден, өзің білетін/білген еліңе оралу мүмкін емес. Естеліктерің «ашық» болсын!

5) Өркөкірек жалғыздық

Жалғыздық көрнекті даналардың бәсекесі. (А. Шопенгауэр)

Амал: Айнаның алдына тұрып алып, өркөкірек тұрысты, «өзіңше» болуды үйрену. «Нағыз суретшіні ешкім түсінбейді» немесе «Сөзсіз дарын байқалмай қалады» сияқты сөздерді жаттап алған дұрыс. Жиындарда, «жұмбақ» болып, мұңды да намысқой түрмен ойға кеткендей боп тұр. Бірен-саран «асқан» өнер туындысы немесе ғылыми еңбек «көзір» ретінде болғаны жөн – образ толық болуы үшін да 🙂

6) «Ақын» жалғыздығы

Құрметке тұрарлық дүние оңашада туындаған, бұл дегенің қоғамнан алыс. (Ж.-П. Рихтер)

Жалғыз жолаушы басқалардан алыс кетер! (Ф. Зальтен «Бемби»)

Шығармашылық жұмысқа керек ынта мен зейінді жалғыздықта табу оңайырақ.

Амал: Бөлмеде жалғыз қалуға болмаса, телефон өшпесе, телевизор, компьютер т.т болса – құлаққаппен беймаза/тыныш музыка қос та РАХАТТАН!

7) Жасөспірім жалғыздығы

Бәріміз бозбала мен бойжеткен болғанбыз. Біздей қайталанбас, қиын да нәзік жандарды түснер жан жоқ сияқтанатын, тұлға ретінде қалыптасатын кез. Шын ғой, бізді ересектер түсінді ма?! Егер, жанұядағы түсініспеушіліктер шамадан шығып кетсе «қиын жасөспірім» туындайды.

Амал: сен – жасөспірімсің, үлкендер сені түсінгісі келмесе… есеюден басқа амал жоқ. Қорықпа, көп тоспассың. Бірнеше жылдан соң, ата-анаңмен сөйлесетін ортақ әңгіме пайда болар. Қазірден бастап іздесең болады. Не істейміз, кейде үлкендерге даналық жетіспесе?! Сендей ғажап, бәрін түсінетін жанда ақыл жеткілікті емес пе?!

Егер, жанұяңда сөзге көнбейтін жасөспірім болса – жастығыңды есіңе ал! Түсінуге тырыс! Қиыншылығына мол кезең ғой, қанша дегенмен де…

8 Қарт жалғыздық (жерлер адам да жоқ)

Өмірде адам екі рет жалғыз болуы керек: жастық шағында: көпке үйрену үшін және өзіңе ойлау кейпін қалыптастыру үшін және қартайған шағыңда – өткенді таразылау үшін. (И. Циммерман)

Әнек: Бір аяғы көрде, бір аяғы жерде бір қарт ойлап жатыр дейді «Шүкір! Бала-шаға бар! Жерлейтін адам бар… әттең, өлгім келмейді!» …

Қарт адамдардың өмірі бәсең өтуі керек. Жастар болса, әрдайым асығып, мәңгілік туралы ойлау миларына кіріп те шықпайды. Жастар мен қарттардың араласуы ұзақ болса, жалғыздық пен түсініспеушілік көбее түседі.

Амал: туысқандармен жиі қатынаспау, өзіңдейлермен көбірек араласу.

9) Ерлер жалғыздығы (біреудің оты қыздырмайды)

Жалғыздықтан қорықсаң – үйленбе. (А. Чехов)

10) Жетім

Жалғыздақты көтере алмайтындар, әдетте жиындарда адам шыдатпас. (Албер Гино)

Өздерін өзі аяйтындар сол рөлмен бір болып, екінші «өзім»-і боп кетеді.

11) Әйелдер жалғыздығы (Не дейд? Әлі бойдақпысың?)

Махаббат – өмір бойы ерлер мен әйелдерді ойландыратын жалғыздықтан қашу амалының бірі. (Бертран Рассел)

Амал: елге ештеңе дәлелдеудің қажеті жоқ! Өзіңе шын мәнінде жақын адамды табуға тырыс. Отырып қалған қыз атанамын деген қорқынышпен емес, жалғыз қалу қорқынышынан емес… Бұл адам – өмірлік серігің екенін білгендіктен!

12) Бірге жалғыз…

Толық нұсқасы мына жерде

Келесі бет